KervansaraySema

SEMA, Türk tarihinin, ananesinin, inançlarının bir parçası olup, Hz. Mevlana (1207-1273) ilhamıyla oluşmuş ve gelişmiştir. Kemâle doğru manevi bir yolculuğu (Miraç), bir gidiş – gelişi temsil eder.

Semahanelerde Neyzen, Kudumzen, Naathan, Ayin Hanlar “Mutrıp” adı verilen müzik gurubunu oluştururlar. Mevlevihanelerde, Sema Mukabelesi sırasında bu müzik grubunun çalıp söylediği, Mevlevi bestekârlarca semaya eşlik amacıyla bestelenmiş eserlere Mevlevi ayinleri denir. Bu eserlerin ana bölümleri Mevlana’nın Mesnevi veya Divân Kebir’inden alınmış Farsça şiirlerinden bestelenir. Bu müzik, Türk musiki tarihi açısından çok önemli bir fonksiyon üstlendiği gibi dünyada Sufi müzik tarzının özelliklerini çok iyi korumuş beste ve icra fonudur.

Semahane’ye girişin tam karşısında şeyh postu bulunur. Post ile giriş arasında olduğu varsayılan “Hatt-ı istiva” denilen kutsal çizgi Semahane’yi iki yarım daireye böler. Semazenler bu görünmez çizgiye basmadan ve sırt çevirmeden karşıya geçerler. Kırmızı renkli post en büyük manevi makamdır, rengi ile doğuşu ve varoluşu temsil eder. Mutrıp ve semazenler şeyh postunu selamladıktan sonra yerlerini alırlar ve Sema töreni başlar. Sema 7 bölümdür; her bölümün ayrı bir manası vardır. Semayı ilmi yönde tetkik ettiğimizde şunu görürüz; Var olmanın temel şartı da dönmektir. Varlıklar arasındaki müşterek benzerlik, en ufak bir zerreden, en uzak yıldızlara kadar her birinin bünyesini teşkil eden atomlarındaki elektron ve protonların dönmesidir.

Dönen SEMAZEN varlıkların müşterek hareketine, Semasıyla beraber aklı da iştirak ettirir. Sema kulun hakikate yönelip akılla ve aşkla yücelip, nefsini terk ederek; Hakk’ta yok oluşunu yok oluşu ve olgunluğa erişmiş Kamil bir insan olarak tekrar kulluğuna dönüşüdür. Bütün varlığa, bütün yaratılanlara yeni bir ruhla Sevgi ve hizmet için dönüşüdür. SEMAZEN hırkasına çıkarmakla, manen ebedi aleme ve hakikate doğar. Orada yol alır. Başındaki sikkesi nefsinin mezarı taşı, üstündeki tennuresi nefsinin kefenidir. Kollarını çapraz bağlayarak görünüşte bir rakamını temsil eder, böylece Allah’ın birliğini tasdik eden SEMAZEN Sema ederken kolları açık, sağ eli dua edercesine göklere, Hakk gözüyle baktığı sol eli yere dönüktür. Hakk’tan aldığı ihsanı halka saçmasıdır. Sağdan sola kalbinin etrafında dönerek bütün insanları ve yaratılmışları tüm kalbiyle sevgi ve aşkla kucaklayışıdır…